Tomaten kweken is een van de leukste dingen die je in de tuin of op het balkon kunt doen. Er gaat niets boven een tomaat die je zelf hebt grootgebracht: zoeter, sappiger en veel lekkerder dan wat je in de winkel koopt. Je hebt er geen grote tuin voor nodig. Een pot, wat potgrond en een zonnig plekje zijn al genoeg om te beginnen. In dit stappenplan lees je alles wat je nodig hebt om straks zelf te oogsten.
Begin op tijd: zaaien in februari of maart
Tomaten hebben een lang groeiseizoen nodig, daarom begin je vroeg. De beste tijd om te zaaien is tussen half februari en eind maart. Zaai de zaden in kleine potjes of zaaidoosjes met speciale zaaigrond. Druk een zaad ongeveer een centimeter diep in de grond en houd de grond licht vochtig. Zet de potjes op een warme plek, want tomatenplanten kiemen het best bij een temperatuur van ongeveer 20 graden. Na een week of twee zie je de eerste kleine plantjes verschijnen. Zodra die twee echte blaadjes hebben, pik je ze uit naar grotere potjes zodat de wortels meer ruimte krijgen.
De juiste plek en pot voor een gezonde plant
Tomaten houden van warmte en veel zon. Kies een plek waar de plant minstens zes uur per dag direct zonlicht krijgt. Op het balkon of terras werkt dat prima, zolang de plek beschut is tegen harde wind. Gebruik een pot met een inhoud van minimaal 20 liter, want de wortels van een tomatenplant groeien flink. Vul de pot met goede moestuingrond of potgrond vermengd met wat compost. Plant de tomaat dieper dan hij in zijn vorige pot stond: langs de ingegraven stengel groeien extra wortels, wat de plant steviger maakt. Zet een stok of staak naast de plant en bind de stengel er losjes aan vast. Zo valt de plant niet om als hij groter wordt.
Water geven, dieven en voeding
Regelmatig water geven is belangrijk, maar doe het met mate. Geef liever elke dag een kleine hoeveelheid water dan één keer per week heel veel. Te veel water in één keer zorgt ervoor dat tomaten barsten. Geef het water bij voorkeur aan de voet van de plant en niet over de bladeren, want natte bladeren trekken schimmel aan. Naast water heeft een tomatenplant ook voeding nodig. Vanaf het moment dat de eerste bloemen verschijnen, geef je elke week wat speciale tomatenmest. Vergeet ook het dieven niet: dat zijn de kleine scheuten die groeien tussen de hoofdstengel en een zijtak. Door die scheuten te verwijderen, gaat alle energie naar de vruchten in plaats van naar extra bladeren. Knip ze weg als ze nog klein zijn, dan herstelt de plant het snelst.
Oogsten en veelgemaakte fouten vermijden
Afhankelijk van het ras zijn je tomaten na de zomer rijp om te plukken, meestal tussen juli en oktober. Een rijpe tomaat heeft een diepe rode kleur, voelt licht zacht aan en laat los van de tros als je er zachtjes aan trekt. Laat je tomaten zoveel mogelijk aan de plant rijpen, want dan zijn ze het lekkerst. Een veelgemaakte fout is te laat starten met zaaien, waardoor de plant onvoldoende tijd heeft om vruchten te zetten voor het najaar. Een andere valkuil is te weinig zon: op een schaduwrijke plek groeien wel bladeren, maar weinig vruchten. Tot slot stoppen veel mensen in augustus met de verzorging, terwijl de plant dan nog weken door kan gaan met dragen. Blijf water geven en bemesten totdat de oogst echt voorbij is.
Veelgestelde vragen
Wanneer kan ik mijn tomatenplanten buiten zetten?
Tomatenplanten kunnen pas buiten als er geen nachtvorst meer verwacht wordt. In Nederland en België is dat meestal rond half mei. Zet de planten eerst een paar dagen overdag buiten en breng ze ’s nachts nog naar binnen, zodat ze rustig kunnen wennen aan het buitenklimaat.
Hoeveel tomatenplanten passen in één pot?
In één grote pot past één tomatenplant. Bij meerdere planten in dezelfde pot concurreren de wortels om water en voeding, waardoor beide planten minder goed groeien en minder vruchten geven.
Wat is het verschil tussen een bepaald ras en een onbepaald ras?
Tomatenrassen zijn verdeeld in twee groepen. Bepaalde rassen worden een vaste hoogte en stoppen dan vanzelf met groeien. Onbepaalde rassen blijven groeien totdat je ze topt of totdat het seizoen voorbij is. Voor een pot of balkon zijn bepaalde rassen vaak handiger, omdat ze compacter blijven.
Waarom barsten mijn tomaten open?
Tomaten barsten open als de plant na een droge periode opeens veel water krijgt. De vrucht neemt dan te snel vocht op en de schil kan die groei niet bijhouden. Je voorkomt dit door de plant de hele zomer regelmatig en gelijkmatig water te geven.
