Hoe wordt Pasen bepaald? In Nederland valt eerste paasdag op de eerste zondag na de kerkelijke volle maan op of na 21 maart. In 2026 is dat op 5 april en in 2027 op 28 maart. De kerkelijke volle maan is een berekende datum en hoeft niet precies samen te vallen met de volle maan die je aan de hemel ziet.
Hoe wordt Pasen bepaald in drie stappen?
Voor de westerse berekening van Pasen gebruik je de volgende regel:
- Neem 21 maart als vaste begindatum. De kerk gebruikt deze datum voor het begin van de lente.
- Zoek de eerste kerkelijke volle maan op of na 21 maart.
- Neem de eerste zondag ná die volle maan. Dat is eerste paasdag.
Valt de kerkelijke volle maan op een zondag? Dan is het niet die dag Pasen, maar de zondag erna. Het woordje na is dus van belang: de zondag moet op de volle maan volgen.
De regel bepaalt de datum van eerste paasdag. Tweede paasdag valt altijd op de maandag direct daarna.
Waarom verschilt de paasdatum per jaar?
De datums van de kerkelijke volle maan schuiven van jaar tot jaar. Ook valt een bepaalde datum niet elk jaar op dezelfde dag van de week. Door die combinatie verandert de zondag die uit de berekening komt.
Een vroege volle maan levert niet automatisch de vroegst mogelijke paasdatum op. Eerst moet de kerkelijke volle maan op of na 21 maart vallen. Daarna hangt het van de weekdag af hoeveel dagen je nog moet wachten tot de volgende zondag.
Volgens de westerse berekening valt eerste paasdag altijd tussen 22 maart en 25 april. Een datum buiten die periode kan dus geen westerse eerste paasdag zijn.
De kerkelijke volle maan is een berekende datum
Voor het bepalen van Pasen kijken kerken niet elk jaar naar de maan aan de hemel. Ze gebruiken een vaste rekenmethode met vooraf bepaalde datums voor de volle maan. Die kerkelijke datum ligt meestal dicht bij de werkelijke volle maan, maar kan ervan verschillen.
Ook 21 maart is een vaste datum voor de berekening. Het werkelijke begin van de lente hoeft niet precies op die dag te vallen. Zo kan de paasdatum vooraf worden berekend, zonder te wachten op een waarneming van de maan.
Waarom is de berekening niet overal gelijk?
De datum die in Nederland gebruikelijk is, volgt de westerse kerkelijke berekening. De meeste orthodoxe kerken gebruiken een andere berekening, gebaseerd op de Juliaanse kalender. Daardoor kan hun eerste paasdag op een andere zondag vallen.
Wil je de Nederlandse paasdatum begrijpen, gebruik dan 21 maart en de kerkelijke volle maan als uitgangspunt. De eerstvolgende zondag is eerste paasdag.
