Vasten voor Pasen is een christelijke traditie waarbij je je in de weken voor Pasen voorbereidt door soberder te leven, te bidden en aandacht te hebben voor anderen. In veel kerken begint deze periode op Aswoensdag en duurt ze tot Pasen. Hoe je vast, verschilt per kerk en per persoon: je kunt bijvoorbeeld minder vlees eten, geen alcohol drinken of tijdelijk minder tijd aan sociale media besteden.
Wanneer begint en eindigt het vasten voor Pasen?
In de rooms-katholieke traditie en veel protestantse kerken begint de vastentijd op Aswoensdag, de dag na carnaval. De periode loopt naar Pasen toe. Omdat Pasen niet elk jaar op dezelfde datum valt, verschuift ook het begin van de vastentijd.
De naam veertigdagentijd verwijst naar veertig vastendagen. Tel je vanaf Aswoensdag tot en met de zaterdag voor Pasen, dan kom je op veertig dagen als je de zondagen niet meetelt. Zondagen zijn traditioneel geen vastendagen, omdat christenen dan de opstanding van Jezus vieren.
Bij oosters-orthodoxe kerken begint de voorbereiding op Pasen anders. De Grote Vasten start daar op Schone Maandag. Ook de datum van Pasen kan verschillen van die in westerse kerken.
Waarom vasten christenen voor Pasen?
De veertigdagentijd herinnert onder meer aan de veertig dagen die Jezus volgens de Bijbel in de woestijn doorbracht. Voor christenen is het een tijd om stil te staan bij hun geloof en bij de manier waarop ze leven.
Vasten gaat daarom vaak samen met gebed, bezinning en zorg voor anderen. Door iets wat je gewend bent tijdelijk te laten staan, maak je bewust ruimte voor iets anders. Je kunt bijvoorbeeld het geld dat je bespaart door geen tussendoortjes te kopen aan een goed doel geven.
Niet iedere christen doet mee aan het vasten voor Pasen. Ook binnen dezelfde kerk kunnen mensen er verschillend invulling aan geven.
Wat mag je eten tijdens de vastentijd?
Er is geen eetlijst die voor alle christenen geldt. In de rooms-katholieke traditie zijn Aswoensdag en Goede Vrijdag bijzondere vasten- en onthoudingsdagen. Vasten betekent dan soberder eten. Onthouding betekent dat je geen vlees eet. Vis mag wel, maar is niet verplicht.
In oosters-orthodoxe kerken bestaan vaak uitgebreidere voedselregels. Daar laten gelovigen tijdens delen van de vasten bijvoorbeeld vlees, zuivel en eieren staan. De precieze invulling kan per kerk en persoon verschillen.
Veel mensen kiezen zelf wat ze in deze weken laten staan. Dat kan een product zijn, maar ook een gewoonte die niets met eten te maken heeft. Dit zijn voorbeelden:
- Geen vlees eten: kies bijvoorbeeld voor maaltijden met bonen, linzen of groenten.
- Geen alcohol drinken: spreek met jezelf af dat je tot Pasen voor een alcoholvrij drankje kiest.
- Minder snoepen: laat snoep of andere tussendoortjes tijdelijk staan.
- Minder schermtijd: gebruik sociale media minder vaak en besteed die tijd aan rust, gebed of een ander.
Je hoeft dus niet veertig dagen helemaal zonder eten te leven. Vasten zonder te drinken is gevaarlijk en geen goede manier om aan de vastentijd mee te doen.
Hoe kies je een passende manier van vasten?
Een duidelijke afspraak maakt het makkelijker om vol te houden. Bedenk eerst wat je wilt laten staan en waarom. Kies daarna wat je met de vrijgekomen tijd of het bespaarde geld wilt doen. Je kunt bijvoorbeeld minder online zijn en elke avond een moment nemen voor gebed of bezinning.
Bedenk ook hoe je met de zondagen omgaat. Sommige mensen onderbreken hun persoonlijke vasten dan, terwijl anderen hun afspraak de hele periode voortzetten. Beide keuzes komen voor.
Een strenge vorm van vasten is niet voor iedereen verstandig. Ben je zwanger, heb je diabetes of een eetstoornis, of gebruik je medicijnen waarvoor je moet eten? Overleg dan met een arts voordat je je eetpatroon aanpast. Je kunt ook kiezen voor een vorm van vasten die niet over eten gaat.
Veelgestelde vragen over vasten voor Pasen
Moet je elke dag vasten?
Nee. Dat hangt af van de traditie en van je eigen afspraak. Traditioneel tellen de zondagen in de westerse veertigdagentijd niet mee als vastendagen.
Moet je vis eten op Goede Vrijdag?
Nee. In de rooms-katholieke traditie laten gelovigen op die dag vlees staan. Vis is toegestaan, maar je kunt ook een maaltijd zonder vlees en vis eten.
Kunnen kinderen meedoen aan de vastentijd?
Ja, bijvoorbeeld door tijdelijk minder te snoepen of iets te doen voor een ander. Een streng dieet past niet bij kinderen die nog groeien.
Mag je tijdens de vastentijd af en toe stoppen?
Bij een persoonlijke afspraak bepaal je zelf hoe je ermee omgaat. Sommige mensen nemen op zondag een pauze. Volg je de regels van een kerk, dan kunnen daarvoor andere afspraken gelden.
Wil je zelf vasten voor Pasen, kies dan een afspraak die past bij je gezondheid en je dagelijks leven. Zo kun je de weken van Aswoensdag tot Pasen bewust gebruiken, zonder dat vasten alleen om eten draait.
