De alternatieve dodenherdenking is een bijeenkomst op 4 mei in Den Haag, waar wordt stilgestaan bij slachtoffers van oorlogsgeweld wereldwijd, zowel vroeger als nu. De herdenking is een initiatief van het Comité van Waakzaamheid Nu en werd in 2025 voor het eerst gehouden.
Waarom is er een alternatieve dodenherdenking?
De organisatoren willen aandacht vragen voor slachtoffers van oorlog, ongeacht waar en wanneer het geweld plaatsvindt. Daarbij leggen zij een verband tussen oorlogen uit het verleden en conflicten die nu spelen. Ze noemen onder meer burgerslachtoffers in Gaza en het bredere Midden-Oosten.
Voor het comité is herdenken niet alleen terugkijken. De organisatoren willen ook waakzaamheid aanmoedigen tegenover oorlog, fascisme en autocratie. Verschillende betrokkenen deden eerder mee aan protesten van ambtenaren tegen het Nederlandse regeringsbeleid rond Gaza.
Die nadruk op actuele conflicten en politiek beleid kan mensen aanspreken die herdenken graag met het heden verbinden. Wie liever een herdenking zonder die nadruk bijwoont, kan daar anders over denken.
Waar vond de herdenking in Den Haag plaats?
De eerste Alternatieve Nationale Dodenherdenking vond plaats in 2025 in Den Haag. Op 4 mei 2026 werd de bijeenkomst gehouden op het Lange Voorhout, eveneens in Den Haag. Iedereen was daar welkom om samen te herdenken en stil te zijn.
Het Lange Voorhout was de locatie van de bijeenkomst in 2026. De plaats en het programma kunnen bij een volgende editie anders zijn. Wil je erbij zijn, bekijk dan de aankondiging van het Comité van Waakzaamheid Nu voor de editie die je wilt bezoeken.
Wat is het verschil met de nationale herdenking?
De alternatieve herdenking is een afzonderlijk initiatief en geen onderdeel van de nationale bijeenkomst op de Dam in Amsterdam. Het Comité van Waakzaamheid Nu bepaalt zelf de invulling en legt de nadruk op slachtoffers van oorlogsgeweld overal ter wereld, ook bij actuele conflicten.
Bij de nationale herdenking staan Nederlandse slachtoffers sinds de Tweede Wereldoorlog centraal. Dat verschil in uitgangspunt betekent niet dat mensen bij de nationale herdenking niet persoonlijk aan andere slachtoffers kunnen denken. Je kunt zelf kiezen bij welke bijeenkomst de invulling het beste past.
Kun je niet naar Den Haag reizen? Van de alternatieve herdenking op 4 mei 2026 was ook een live-uitzending te zien via het YouTube-kanaal 4 mei inclusief. Zo kon je de bijeenkomst op het Lange Voorhout op afstand volgen.
